Wzorcowanie mierników a znaczenie dokładności wykonywanych pomiarów

W codziennej pracy z aparaturą pomiarową łatwo przyzwyczaić się do tego, że urządzenie przez długi okres czasu pokazuje podobne wartości. Nie znaczy to jednak, że jego wskazania pozostają niezmienne. Na parametry miernika mogą oddziaływać między innymi częste użytkowanie, przypadkowe przeciążenia, sposób przechowywania czy warunki środowiskowe.

Z tego powodu wzorcowanie mierników służy w głównej mierze do sprawdzenia, jak wskazania danego przyrządu odnoszą się do ustalonych wartości odniesienia. Badanie może obejmować kilka punktów zakresu pomiarowego, a uzyskane różnice są zapisywane w dokumentacji. W praktyce ważne jest nie tylko i wyłącznie samo wykonanie kontroli, lecz także właściwe określenie tego, jakie zakresy i parametry mają znaczenie dla konkretnego sposobu użycia urządzenia.

Na wynik takiego sprawdzenia wpływa też przygotowanie miernika. Przed rozpoczęciem pracy warto zweryfikować jego główny stan techniczny, ponieważ zużyte przewody, zabrudzone styki, uszkodzone gniazda albo kłopoty z zasilaniem mogą utrudniać właściwe wykonanie pomiaru. O ile przyrząd wykazuje nieprawidłowości, nie za każdym razem najlepszym rozstrzygnięciem jest natychmiastowe przeprowadzenie samego wzorcowania. Nierzadko najpierw potrzebna jest diagnostyka albo naprawa, a dopiero później ponowne sprawdzenie wskazań. W sytuacji urządzeń wyposażonych w wymienne sondy i przewody znaczenie ma również ich stan oraz sposób podłączenia. Z praktycznego punktu widzenia najlepiej jest odnotowywać takie informacje, ponieważ późniejsza analiza wyników bez wiedzy o stanie wyposażenia może prowadzić do błędnych wniosków.

Kolejną kwestią są warunki, w jakich odbywa się pomiar. Temperatura i wilgotność otoczenia, stabilność zasilania, czas niezbędny na osiągnięcie warunków pracy czy sposób ustawienia urządzenia mogą mieć wpływ na wskazania. Niektóre mierniki reagują na modyfikację warunków szybciej, inne wolniej, dlatego porównywanie wyników uzyskanych w zupełnie różnorakich okolicznościach wymaga ostrożności. Przy wzorcowaniu znaczenie ma także bardzo dobry dobór wartości odniesienia a także zachowanie możliwości rozważenia, skąd pochodzi przyjęta wartość. W dokumentacji powinny znaleźć się informacje pozwalające powiązać wynik z konkretnym przyrządem i określonym sposobem przeprowadzenia badania. Takie dane są szczególnie przydatne, gdy ten sam miernik jest sprawdzany w kolejnych terminach i można obserwować zmiany jego wskazań.

Nie każda różnica między wskazaniem miernika a wartością odniesienia ma takie samo znaczenie. Przy interpretacji wyników trzeba uwzględnić przeznaczenie urządzenia, stosowany zakres pomiarowy oraz oczekiwania dotyczące dokładności. W jednym przypadku niewielkie odchylenie może mieścić się w przyjętych kryteriach, w trakcie gdy w innym może wymagać dalszej analizy. Istotne jest także rozróżnienie wzorcowania od regulacji. Pierwsza czynność pozwala określić właściwości pomiarowe przyrządu poprzez ranking jego wskazań z wartościami odniesienia, jednak regulacja ma na celu przeróbkę jego ustawień albo parametrów. Po ingerencji w urządzenie wcześniejsze wyniki nie muszą już opisywać jego obowiązującego stanu. Z tego względu historia pomiarów, napraw i regulacji może być równie na prawdę istotna jak pojedynczy dokument dotyczący ostatniego sprawdzenia.

Polecamy: akredytowana kalibracja warszawa.